SMK KAPSAMINDA TESCİLSİZ TASARIMIN KORUNMASI VE TASARIM HIRSIZLIĞININ ÖNÜNE GEÇİLMESİ

TASARIM VE MODA HUKUKU

1990

10 Ocak 2017 tarihinden itibaren Tescilsiz Tasarımlar nasıl korunmaya başlandı? Tescilsiz Korumanın kapsamı ve şartları nedir? Tasarım hırsızlığı halinde korunacak haklar nelerdir? Moda Dünyası’na güncel çözümler getiren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hakkında genel bilgiler;

– Tescilsiz Tasarım nedir ?

Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 55/4.maddesinde

Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur.

Bir tasarımın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında koruma altında olabilmesi için yeni ve ayırt edici olması zorunludur.

Kanunun 56/4. maddesine göre;

Bir tasarımın aynısı  Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir.

Aynı şekilde 56/5.maddesinde;

Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;  Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, Kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

Kanunun 57.maddesinde

Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar.

hükümleri ile Tescilsiz tasarımın korunması için gerekli olan Yeni ve Ayırt Edicilik unsurunun ne olduğu tarif edilmiştir.

Tescilsiz Tasarım, Sahibine Ne gibi Haklar Tanır ?

6769 sayılı Kanunun 58.maddesine göre; Tasarım sahibi, kendi tasarımlarından ayırt edilemeyecek kadar benzer niteliğe sahip olan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir.

Tasarım sahibinin haklarını düzenleyen 59.maddeye göre ise; Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.

Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 69/2.maddesine göre; Tescilsiz tasarımların koruma süresi, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır.

Moda sektörünün hızla gelişmesi ve tasarlanan modellerin hızla tüketilmesi tasarımların tescil yapılacak süresinin kalmamasına sebep oluyordu. Yukarıda açıkladığımız yeni kanun maddeleri moda sektöründe emek veren tasarımcıların haklarını koruması açısından oldukça önemli bir değişikliktir. Tasarım hırsızlığının önüne geçilebilecek ve başkalarının emekleri üzerinden haksız kazanç elde edenlerden birçok hukuki yolla birlikte tazminat da alınabilecektir.

Bu konu ile ilgili kısa bir bilgilendirmeyi siz değerli okuyucularımızla paylaştık, Ayrıntılı bilgi edinmek için iletişim bilgilerimizden büromuzla irtibata geçebilirsiniz.